Çocuk yaş grubunda ölümlerin önemli bir kısmı %80’i, acil tıbbi sorunlara bağlıdır. Acil hasta veya yaralı çocuğun en temel özelliği yaşamsal bulgularının güvende olmayışı ve gelişmelerin önceden kestirilemeyişidir. Ölümlerin ve sakatlıkların azaltılabilmesi, çocuk hastanın içinde bulunduğu acil durumun hızlı bir şekilde, doğru olarak tanınmasına ve tedavi edilmesine bağlıdır.
Çocuk Acil Tıp Neden Bilim Dalı Olmalı?
Bu nedenle acil çocuk hastaların sorumluluğunu taşıma olasılığı olan hekimlerin, çocukların yaşına göre ve acil hastalıklar sırasında değişen gereksinimlerini bilen ve öncelikleri doğru olarak belirleyebilecek, eğitimli ve deneyimli hekimler olarak yetiştirilmesi gerekmektedir.
Gelişmiş ülkelerde bu konunun önemi 1970’li yıllarda fark edilmiş ve Çocuk Acil Servislerinde haftada yedi gün, günde 24 saat Çocuk Acil hekimlerinin görev yapması standart bir uygulama haline gelmiştir.
Amerikan Pediatri Akademisi 1992 yılında, Çocuk Acil Hekimliğini bir üst ihtisas dalı olarak kabul etmiştir. Avrupa’da da Çocuk Acil Tıp örgütlenmeye başlamış ve hızla ilerlemektedir. İlk kez 2004 yılında “Pediatric Emergency Medicine Task Force of European Countries” Türkiye, İsrail ve İspanya’nın katılımıyla kurulmuş, ardından Fransa, İsviçre, Belçika, İngiltere, İtalya, Kuzey İrlanda, Macaristan ve Suudi Arabistan’ın dahil olmasıyla genişletilmiştir. Bugün ise İngiltere ve İsrail’in eş başkanlığı ile European Society of Emergency Medicine içinde Pediatric Emergency Medicine alt komitesi Türkiye’den Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Derneği’nin de katılımıyla kurulmuş durumdadır. Şu anda bu alt komite önderliğinde “Research in European Pediatric Emergency Medicine Departments (REPEDS)” adıyla çocuk acil tıp konusunda ortak çalışmalar yapmak üzere bir çalışma (şimdiki adı REPEM oldu) başlatılmış olup, ülkemiz de Çocuk Acil ile ilgili bu çalışmalarda yer almaktadır.
Günümüzde ülkemizde ve Avrupa’da hızla değişen şartlar Çocuk Acil Tıp yan dalının kurulmasını bu konuda daha etkin eğitim, araştırma ve hizmet verilebilmesi için zorunlu kılmaktadır. Bu zorlayıcı nedenlerden bir tanesi ülkemizde çocuk ölüm oranlarında belli bir düşme sağlanmış olmasına karşın Avrupa’da halen açık ara sonlarda yer almamızdır. Çocuk ölüm oranını daha da azaltmak için acil durumlarda olay yerinde ve/veya acil durumun ilk saatlerinde (altın saatlerinde) konusunda uzman, çocuk hastalıklarına ve çocuğun acil durumlarına hakim kişilerin zamanında ve uygun girişimlerde bulunması gereklidir. Yenidoğan Resüsitasyon Programı’nda olduğu şekilde Çocuklarda Temel ve İleri Yaşam Desteği, Çocuklarda Travma İleri Yaşam Desteği gibi eğitimleri Çocuk Acil Tıbbı “konusunda uzman ve deneyimli kişiler” tarafından sahada ve acilde çalışan hekim ve yardımcı sağlık personellerine sürekli eğitim planları yapılarak verilmesi ve kişilerin en az iki yıl arayla eğitimlerini yenilemeleri sağlanmalıdır.
Ülkemiz şartları değerlendirilerek çocuk acil hastalara yönelik planların geliştirilmesi, bilimsel çalışmaların yapılması için de çocuk acil tıp alanında yetişmiş uzman hekimlere gereksinim vardır. Son yıllarda erişkin acil tıp alanında yaşanan gelişmelere oranla ayrı bir yan dal konusu olan Çocuk Acil Tıp alanında gelişmelerin çok daha geride kalmasının en önemli nedeni Çocuk Acil Tıp yan dalının resmi olarak tanınmamış olmasıdır.
Bir diğer önemli zorlayıcı neden ise çocuk acil hastalarında zamanında ve uygun girişim yapılamaması nedeniyle sakat kalan veya hastalık süresi uzayan hastaların sağlık sistemi üzerinde yaptığı onarılması güç maddi-manevi zararlar, zaman ve iş gücü kayıplarının ortaya çıkmasıdır.
Yeni yan dalın kurulması için dördüncü zorlayıcı neden çocuk acil tıp konularının tıp fakültesi eğitimi ve uzmanlık eğitimi sırasında rutin olarak öğretilmemesi, ihmal edilmesidir. Bilimsel araştırmalar Çocuk Acil Tıp yan dalının olmadığı ülkelerde ABD, Avustralya, Kanada, İsrail, Hong-Kong gibi bu yan dal eğitiminin verildiği ülkelere oranla pediatri asistanlarının çocuk acil hastalıklar ve yönetimi konusunda yetersiz eğitim aldıklarını göstermektedir. Özellikle son yıllarda TC Sağlık Bakanlığı’nın acil sağlık hizmetlerine verdiği önem, ayrıca bilimsel alanda çocuk acil tıp konusunda hızla gelişen bilgiler nedeniyle, afetlere hazırlık, afetlerde ilk yardım ve acil sağlık hizmetleri, savaş ve nükleer-kimyasal saldırılar gibi konuların potansiyel tehlike oluşturduğu günümüzde çocuk acil tıp konusuyla ilgilenen hekimlere ve bu konularda bilimsel çalışmalara, bilimsel plan ve programlara gereksinimimiz ortadadır.  Zaten afetlerde, savaş ve kimyasal-nükleer saldırılarda, her türlü travmalarda çocuklara yaklaşım erişkinlerden oldukça farklı uygulamalar içermektedir.
Beşinci zorlayıcı neden ise ülkemizde bir çok alanda olduğu gibi sağlık alanında da erişkin-baskın düşünce, düzenleme ve dolayısıyla uygulamalar ortaya çıkmaktadır. Erişkin acil tıp sistemi Acil Tıp Anabilim Dalı kurularak desteklenmişken halen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanları Çocuk Acil Tıp yan dalı olmadığı için kendisini çocuk aciller konusunda geliştirememekte ve bu alanda hizmetler sınırlı kalmaktadır. Birçok hastanedeki aciller çocuk hastaların gereksinimleri göz ardı edilerek düzenlenmekte, aletler, malzemeler ve sarf malzeme erişkin hastaların gereksinimleri önde tutularak temin edilmektedir.
Çocuk Acil Tıp yan dalının TC Sağlık Bakanlığı tarafından henüz resmen kabul edilmemiş olmasına rağmen bir çok üniversite ve Sağlık Bakanlığı Eğitim-Araştırma hastanelerinde sadece çocuk acillerle ilgilenen, ancak geleceği konusunda karamsar çok sayıda Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanı (şimdilik 15 merkezde 20 pediatrist) bulunmaktadır.
Bu alandaki bilimsel gelişmeler ışığında 1995 yılında Çocuk Acil Tıp Derneği kurulmuş; dernek 2000 yılından itibaren Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Derneği adı ile her yıl kongre ve bir çok eğitim toplantısı düzenlemektedir. Ayrıca derneğimiz eğitmenleri şu ana kadar 30 kez “Çocuklarda İleri Yaşam Desteği Kursu” düzenleyerek 1.000’e yakın  hekim, hemşire ve paramediğe eğitim vermiştir. Bu yıl Amerikan Kalp Cemiyeti ile anlaşma sağlanarak  American Heart Association ve American Academy of Pediatrics ile işbirliği yapılarak “Pediatric Advanced Life Support (PALS)” kurslarını ve uluslar arası geçerli sertifika verme yetkisi resmen alınmıştır. Tüm pediatri kongrelerinde ve acil tıp kongrelerinde “çocuk acil tıp” konuları artık en çok ilgi çeken konular olduğu için sık olarak yer verilmeye başlamıştır.
Tüm bu durumlar ülkemizde “sadece çocuk acil konusuyla” ilgilenen hekimlerin olmasının zorunlu olduğunu ve bu hekimleri yetiştirmek için TC Sağlık Bakanlığı’nın Çocuk Acil Tıp yan dalını zaman kaybetmeksizin resmileştirmesi gerektiğini açıkça göstermektedir. Bu olmadığı takdirde ülkemiz başından itibaren parçası olmayı başardığı Avrupa Çocuk Acil Tıp organizasyonları içindeki önder rolünü de kaybedecektir.
Bölümümüz
Ekibimiz
Tıbbi Çalışmalarımız
Çukurova Ün. Tıp Fakültesi
Tibbi Kaynaklar
Tıbbi Kaynak Linkleri
Tıbbi Dergi Linkleri
Kongreler
Çocuk Acil Tip
Neden Bilim Dalı Olmalı?
Nerede Olmalı?
Önemli Siteler
Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Derneği
Çocuklarda İleri Yaşam Desteği (ÇİYAD)
ÇÜTF Mezunları Derneği
Milli Pediatri Derneği
Türk Pediatri Kurumu
Acil Tıp Derneği
Acil Tıp Uzmanları Derneği
EĞİTİM
Eğitim
Kendini Sına